Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy" w Wałdowie Szlacheckim

BIP FB Tarcza
Godło RP

Służę jak Orsza

Wojsko Polskie

Wojsko Polskie to ogólna nazwa polskich sił zbrojnych. Nazwa "Wojsko Polskie" jest używana od początku XIXw., a oficjalnie została wprowadzona w 1918r. Używana jest także obecnie jako synonim oficjalnej nazwy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Na przestrzeni dziejów można wyodrębnić:

Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej są podstawowym elementem systemu obronnego państwa, przeznaczonym do skutecznej realizacji polityki bezpieczeństwa i obronnej.

Od 1990r. Siły Zbrojne RP przechodziły restrukturyzację i modernizację. Wymieniany był przestarzały sprzęt wojskowy, pobór był zawieszony. Od 11 lutego 2009r. w Polsce nie stosuje się przymusowego poboru do wojska, a 22 stycznia 2010r. zakończył się proces całkowitego uzawodowienia armii. Siły Zbrojne RP przeszły z modelu wielkiej armii poborowej do mniejszej armii, składającej się z żołnierzy zawodowych oraz ochotników. 1 stycznia 2017r. powstały formacje Wojsk Obrony Terytorialnej.

Zgodnie z obowiązującą Strategią Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej Siły Zbrojne RP utrzymują gotowość do realizacji trzech rodzajów misji:

Zadania Sił Zbrojnych RP przedstawiają się następująco:

  • Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej służą ochronie niepodległości państwa i niepodzielności jego terytorium oraz zapewnieniu bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic.
  • Siły Zbrojne zachowują neutralność w sprawach politycznych oraz podlegają cywilnej i demokratycznej kontroli.

art. 26 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Siły Zbrojne mogą ponadto brać udział w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, działaniach antyterrorystycznych i z zakresu ochrony mienia, akcjach poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego, oczyszczaniu terenów z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwianiu, a także w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego.

art. 3 ust. 2 Ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1967 nr 44 poz. 220)

Wojska operacyjne Sił Zbrojnych RP brały i biorą udział w wielu operacjach zagranicznych ONZ, NATO (ang. North Atlantic Treaty Organization, Pakt Północnoatlantycki) i UE.

Najwyższym zwierzchnikiem Sił Zbrojnych RP jest Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. W czasie pokoju Prezydent RP sprawuje zwierzchnictwo nad Siłami Zbrojnymi RP za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej.

Całokształtem działalności Sił Zbrojnych RP w czasie pokoju kieruje Minister Obrony Narodowej. Swoje zadania Minister ON wykonuje przy pomocy Ministerstwa Obrony Narodowej, w skład którego wchodzi Sztab Generalny Wojska Polskiego.

W czasie wojny Siłami Zbrojnymi RP oraz innymi podporządkowanymi jednostkami organizacyjnymi dowodzi Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych, który jest mianowany przez Prezydenta RP i podlega mu bezpośrednio.

W skład Sił Zbrojnych RP wchodzą jako ich rodzaje:

Istnieją również Narodowe Siły Rezerwowe, które jednak nie są osobnym rodzajem Sił Zbrojnych RP, lecz mają na celu zapewnienie kadr dla uzupełnienia etatów w każdym z rodzajów Sił Zbrojnych RP.

W skład Sił Zbrojnych RP wchodzi również Żandarmeria Wojskowa jako ich wyodrębniona i wyspecjalizowana służba - organ ścigania, kontrolujący także dyscyplinę wojskową.

Odrębnym elementem Sił Zbrojnych RP, poza strukturami rodzajów wojsk, jest Dowództwo Garnizonu Warszawa, w skład którego wchodzą jednostki zabezpieczenia stołecznego garnizonu oraz kilka innych jednostek na terenie kraju, głównie łączności i dowodzenia.

Funkcję informacyjną i bezpieczeństwa na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej, Sił Zbrojnych RP i obronności Rzeczypospolitej Polskiej pełnią służby specjalne. Są nimi: Służba Kontrwywiadu Wojskowego i Służba Wywiadu Wojskowego. Są one poza strukturą Sił Zbrojnych RP. Jednakże w razie ogłoszenia powszechnej lub częściowej mobilizacji oraz w razie wojny instytucje te stają się częścią Sił Zbrojnych RP. Mogą je w różny sposób mogą kontrolować, zadaniować: Minister ON, Prezes Rady Ministrów, Komisja ds. Służb Specjalnych Sejmu RP i Kolegium ds. Służb Specjalnych.

Kadrę Sił Zbrojnych RP nauczają i szkolą placówki szkolnictwa wojskowego, m.in. Akademia Sztuki Wojennej w Warszawie, nad którą sprawuje nadzór Minister Obrony Narodowej.

Od 2006r. witryna "Global Firepower" (GFP) podsumowuje najpotężniejsze siły zbrojne na całym świecie na podstawie wielu czynników, w tym potencjału ludzkiego, dostępnych rekrutów, całego arsenału broni i dostępu do strategicznych aktywów. Potencjał nuklearny nie jest uwzględniany w obliczeniach. Razem dokonuje się analizy ponad 40 wskaźników, dotyczących zdolności do prowadzenia działań wojennych i wielkości konwencjonalnych sił zbrojnych.

Polska w ostatnich latach zajmowała miejsca (ze 137): w 2016r. - 18, w 2017r. - 19, w 2018r. - 22, w 2019r. - 24.

Warto zajrzeć:

KALENDARZ WOJSKOWY

Święto wojska lub inaczej święto armii obchodzone jest w wielu krajach. Przeważnie na obchody wybiera się dzień związany z powstaniem armii narodowej, z głośnym sukcesem odniesionym na polu bitwy albo zwycięskim zakończeniem wojny.

Nieformalnym świętem polskiej armii w okresie Księstwa Warszawskiego był dzień 15 sierpnia - urodziny cesarza Napoleona Bonaparte.

Od 1919r. świętem Wojska Polskiego był dzień 6 sierpnia, w rocznicę wyruszenia w 1914r. do walki Pierwszej Kompanii Kadrowej pod dowództwem Komendanta Józefa Piłsudskiego.

Od 1923r. 15 sierpnia obchodzono Święto Żołnierza dla upamiętnienia walk w obronie Ojczyzny, toczonych w 1920r. Wybrano datę 15 sierpnia, gdyż w tym dniu, w godzinach nocnych, pierwsze oddziały 21 Dywizji Górskiej rozpoczęły forsowanie Wieprza pod Kockiem, inicjując w ten sposób kontrofensywę, w wyniku której rozbito wojska rosyjskiego Frontu Zachodniego. Ustanowienie Święta Żołnierza sankcjonował rozkaz nr 126 Ministra Spraw Wojskowych, gen. broni Stanisława Szeptyckiego, z dnia 4 sierpnia 1923r. Podano w nim:

W dniu tym wojsko i społeczeństwo czci chwałę oręża polskiego, której uosobieniem i wyrazem jest żołnierz. W rocznicę wiekopomnego rozgromienia nawały bolszewickiej pod Warszawą święci się pamięć poległych w walkach z wiekowym wrogiem o całość i niepodległość Polski.

Święto Żołnierza nie zostało nigdy odwołane równorzędnym lub wyższym aktem. Obchodzono je uroczyście w okresie II wojny światowej w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie i w Wojsku Polskim do 1947r.

W okresie II Rzeczypospolitej szczególnie wysoką rangę nadawano świętom pułkowym, a awanse wręczano 19 marca (imieniny Józefa Piłsudskiego) i 11 listopada (Dzień Niepodległości).

Od okresu międzywojennego 29 listopada, w rocznicę Nocy Listopadowej, obchodzony jest Dzień Podchorążego.

Od 1947r. Wojsko Polskie świętowało 9 maja, w tzw. Dzień Zwycięstwa, czyli rocznicę zakończenia II wojny światowej w Europie w 1945r. (według chronologii radzieckiej).

Od 1950r. został wprowadzony Dzień Wojska Polskiego, obchodzony 12 października, w rocznicę bitwy pod Lenino, ustanowiony Dekretem z dnia 7 października 1950r. (Dz.U. 1950 nr 45 poz. 411).

W latach 1990-1992 Święto Wojska Polskiego obchodzono w dniu 3 maja, w rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja.

Ustawa z dnia 30 lipca 1992r. (Dz.U. 1992 nr 60 poz. 303) przywróciła obchody Święta Wojska Polskiego w dniu 15 sierpnia. Tego roku po raz pierwszy w dniu 15 sierpnia odbyły się centralne uroczystości z okazji Święta Wojska Polskiego przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie.

Ponadto w latach 1946-1990 Wojsko Polskie świętowało 9 maja, w dzień Narodowego Święta Zwycięstwa i Wolności. W okresie 1945-1950 dzień ten był dniem wolnym od pracy na mocy Dekretu z dnia 8 maja 1945r. (Dz.U. 1945 nr 21 poz. 116). Został zniesiony z wykazu dni wolnych Ustawą z dnia 18 stycznia 1951r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. 1951 nr 4 poz. 28). Ustawą z dnia 24 kwietnia 2015r. o ustanowieniu Narodowego Dnia Zwycięstwa (Dz.U. 2015 poz. 622) Sejm RP zmienił nazwę święta i dzień obchodów na 8 maja, a dzień ten pozostał nieformalnym świętem Wojska Polskiego.

Współcześnie powraca zwyczaj obchodzenia święta pułku, ale w znacznie skromniejszym wydaniu niż w przedwojennym.

Obecnie święta wojskowe w Polsce to ustalone określonymi przepisami wojskowymi dni w roku, będące dniami świątecznymi Wojska Polskiego, jego poszczególnych rodzajów sił zbrojnych, instytucji lub jednostek wojskowych.

W Wojsku Polskim zasady obchodzenia świąt wojskowych określone są w Ceremoniale Wojskowym Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W tych dniach na terenie jednostki lub garnizonu zazwyczaj organizuje się uroczyste zbiórki, msze święte, pokazy sprzętu dla ludności cywilnej i inne przedsięwzięcia w uroczystej oprawie. W przeddzień święta jednostek wojskowych, dziedziczących tradycje bojowe, przeprowadzany jest apel poległych. 15 sierpnia, w dzień Święta Wojska Polskiego, odbywają się we wszystkich kościołach polowych w Polsce uroczyste msze święte w intencji poległych na polu chwały. Na cmentarzach pamięć żołnierzy czci Apel Poległych, natomiast przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie odprawiana jest z udziałem najwyższych władz państwowych honorowa zmiana warty.

Szczegółowy wykaz uroczystości i rocznic zawiera Ramowy plan obchodów świąt państwowych, wojskowych i rocznic historycznych wydarzeń z udziałem przedstawicieli najwyższych władz państwowych, Parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej, kierownictwa Ministerstwa Obrony Narodowej, Sztabu Generalnego Wojska Polskiego i wojskowej asysty honorowej, przygotowywany na dany rok kalendarzowy.

(Źródła: m.in. Wikipedia)

Kontakt

Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy"

Wałdowo Szlacheckie 57

86-302 Grudziądz

woj. kujawsko - pomorskie